18 Mart 2014 Salı

Ani Harabeleri

Gezimizin 3. günündeyiz ve rotamız merkezden yaklaşık 30 dakika uzaklıkta, Ocaklı Köyü yakınlarındaki Ermenistan'a komşu olan Ani Harabeleri.


Önceden de belirttiğim gibi transferlerimiz ayarlandığı için ulaşımlarımız hep rahat bir şekilde oldu.Ama ben kendim gitsem nasıl giderim kısmını araştırmıştım. En güzeli bir taksici ile anlaşıp buralara gelmek.Hem de çıkışta sizi bekler yine gitmek isteyeceğiniz yere kolaylıkla gidersiniz. Yaz sezonu olsa belki merkezden otobüs vb. toplu taşıma araçları bulmak mümkün olabilir ya da günübirlik turlar vardır Ani'ye. Orada bulunduğumuz 3-4 saat boyunca ben hiç bu tarzda bir ulaşım aracı görmedim etrafta. Hep kendi ulaşım araçları veya taksi ile gelen İnsanlar vardı.


Ani Harabeleri öncesi iki köye uğramıştık.İkisi de çok güzel İnsanların yaşadığı köylerdi.Bu köylerden son yazımda bahsedeceğim.

Sefaletin ne olduğunu bir kez daha hatırlayacağımız köylerin içerisinden geçerek Ani'ye ulaşıyoruz. Hemen Ani girişinin karşısında derme çatma bir çay ocağı var.1 TL'ye güzel çay veriyor. İçeride bir kaç bisküvi de bulmak mümkün.Ani'ye geliyorsanız ve hakkı ile gezeceğim diyorsanız en az 3 saat orada kalacağınızı bilin ve ona göre tedarikli gelin derim. Esasında hemen bu çay ocağının arkasında okula benzer bir bina var ve sanırım restoran tarzı bir şey var içerisinde.Ama bahar-yaz sezonunda açık oluyormuş duyduğum kadarıyla.

Ani Harabeleri, Arpaçay Nehri boyunca uzanan, Ermenistan sınırında 961-1045 yılları arasında Pakraduni Hanedanlığından Ermeni hükümdarlarının başkenti olmuş. Özellikle bölgenin bu yıllarda Bagrat ailesi tarafından satın alınması ile 3. Aşot başkentlerini buraya taşıyarak kentin inşasına başlamış.Az sonra bahsedeceğim bazı yapılar Bagratlılar tarafından Ani'de inşa edilmiş.Bu devirde 10.000 civarında bir kent nüfusu olduğu bile çeşitli yerlerde belirtiliyor. 1045 yılında ise Bizans'lıların bölgeyi işgal etmesi ile Bagratlı devletine son verilmiş ve daha sonra bölgenin hakimiyeti  1064'te Selçuklu sultanı Alparslan'a geçmiş.

Türklerin Hakimiyetinde iken bölgeye en ünlü eserlerden biri olan Menuçihr Cami inşa edilmiş.


1190 yılları sırasında Gürcülerin bölgeye hakim olması ile birlikte şu an bölgede bulunan hristiyan eserler bu dönemde inşa edilmiş ve var olan yapılar bu dönemde onarılmış. Tarihte okuduğumuz bir çok bölge gibi Ani de çok fazla devletin/uygarlığın egemenliği altına girmiş. Konumu itibariyle İpek yolu geçişinde olması hem askeri hem de ticari açıdan bölgenin önemini ve bu derece işgale uğramasını açıklıyor. Her kuşatma sırasında aldığı darbeler sonrasında asıl tahribat 1319 yılında yaşanan depremde oluşmuş. Son yıkım ise Moğollar istilası sırasında yaşanmış. Gezdiğiniz zaman eserlerin neler geçirebildiğini hissediyorsunuz.


Ani'deki eserleri tek tek gezmek, eserleri incelemek istediğinizde bu hayli bir zaman alacaktır. Biz karlar altındayken gezdiğimiz için yaklaşık 3 saat kadar sürdü. Bazı eserler çok uzakta olduğu için bir kaç eseri atladım açıkçası. Ani'deki eserlere kısaca bakacak olursak;


Aslanlı Kapıdan girdiğinizde sol patikadan ilerleyerek eserleri sıra ile gezebilirsiniz.

1-Şehir Surları ve Aslanlı Kapı (Kentin Ana girişi)
Bazı bloklar hala ayakta, bazı bölgeler ise  harap olmuş bir kaç kalıntıdan başka bir şey kalmamış günümüze.





2-Surp Amenap'rkitch Kilisesi (Keseli Kilise olarak da biliniyor)
Yarısı ayakta yarısı yıkılmış... Şu an ise tadilatta.O yüzden yakından bakamadım.


3-Aşağıya Arpaçay vadisine doğru ilerlediğinizde Küçük Hamam
Fotoğrafını çekmedim ama aşağıdaki linkten günümüze gelebilmiş kalıntılara bakılabilir.
http://www.ani.gov.tr/eserler.asp?id=17

4-Arpaçay vadisi yamacında hala ayakta olan  Tigran Honents Kilisesi( Boyalı Kilise)
İçlerinde en iyi durumda olan eser diyebilirim.Kilise içindeki fresklerin bir bölümü hala duruyor.

Kilise'ye doğru giderken bu kemerden aşağıya doğru indiğinizde Arpaçay nehrini göreceksiniz.



Freskler

5-Kilisenin sol tarafında arpaçay üzerinde kurulmuş olan İpek Yolu Köprüsü
Sadece iki taraftaki ayakları ayakta. Bu tarafa geçiş yasak. Köprünün bir ayağı Türkiye'ye diğer tarafı ise Ermenistan'a ait.

6-Boyalı Kilisenin sağında biraz daha yamaçta kalan Bakireler Manastırı
Burayı çok sonradan farkettiğim için çok üşendim ve inemedim. Baya ters ve aşağıda kalıyor.

7-Küçük Hamam'ın yanındaki patikadan önce Ani Katedrali görülebilir.




8-Ebu'l Manuçehr Camii






9-Cami'den sonra biraz uzakta kalan İç Kale.
İç kale dediğime bakmayın esasında ufak bir kalıntı kalmış günümüze.

10-İç kale'nin sonuna doğru bakacak olursak Kız Kalesini görmeniz mümkün.
Buraya ise epey bir mesafe var.Ben yine sadece bir kaç kalıntı olduğunu uzaktan gördüğüm için yürüyemedim oralara kadar.

11-İç Kale'den geriye dönülerek Ana Cadde adı verilen bölgeye çıkılarak Selçuklular döneminden kalan hamam kalıntıları görülebilir.

12-Abukhamrents Kilisesi
Bu da eserler arasında iyi durumda olan kiliselerden biri. İçerisinde çok fazla fresk kalmamış.




13-Surp Arak'elots Kilisesi (Kervansaray Kilisesi)
Maalesef kalıntılar halinde artık.Büyük çoğunluğu yıkılmış.

Bundan sonraki eserlerden de maalesef büyük kısmı yok olmuş.Günümüzde tek tük kalıntıları kalmış.
14-Ebu'l  Muammeran Külliyesi
15-Ateşgede
16-Gürcü Kilisesi
17-Gagik Kilisesi


18-Kaya Şapeli
19-Saray
20-Mağaralar


Eserler hakkında detaylı bilgiye Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın hazırladığı Ani Harabeleri linkinden ulaşabilirsiniz.


Bir açık müze havasında olan Ani Harabelerine giriş 5 TL. Müze kartınız varsa kart ile de giriş yapabilirsiniz. İçeride herhangi bir rehberlik hizmeti yok. Önceden Ani harabelerini araştırıp gelmenizde fayda var. En azından ön bilgi edinerek gezmenizi öneririm. Ben her gezi sonrasında olduğu gibi bir çok detaya gezi sonrasında yaptığım araştırmalarla ulaşıyorum :)


Esasında bir de bahar zamanında gelmek lazım buralara.O güzel yeşilliğin içinde bölge daha da güzel görünecektir. Yaz aylarında ise bu bölgenin rakımı yüksek olduğu için çok sıcak olacağını düşünmüyorum ama güneş tepenizdeyken gezmek pek akıllı işi olmuyor.

Bakalım bir daha ne zaman karşılaşırız Ani...

4 yorum:

  1. Ayaklarınıza ve gözlerinize sağlık. Bizleri ayrıntılı bilgilendirdiğiniz için çok teşekkürler. Sağlıcakla kalın.

    YanıtlaSil
  2. Ne yazık ki verdiğiniz Kültür Bakanlığı linki erör veriyor. Ama ne gerek sizin yazılarınız güzel bir rehber oluşturuyor. Teşekkürler.

    YanıtlaSil
  3. ALİCAN GÖNEL KARS MERKEZDE TAKSİCİYİM AYNI ZAMANDA KARS GEZİ REHBERİ SAYFASININ SAHİBİYİM 0543 637 39 38 BU NUMARADAN ULAŞABİLİRSİNİZ

    YanıtlaSil